Yenilikçi/Yaratıcı Kurum Olabilmek Kolaydır...

Yenilikçi/Yaratıcı Kurum Olabilmek Kolaydır...
09 Mart 2006, BABÜRce Zafer BABÜR


Kurumlar geçmişde yaptıklarından çok daha fazla yenilikçi olmak zorunda; güçlü tüketici, pazara yeni girenler, yeni teknolojilerinin etkileri, ürün ömürlerinin kısalması, jeopolitik dengesizlikler, küreselleşme... Sonuçta tüm bu etmenler nedeni ile kurumlar biteviye inovasyon (yenilikçilik/yaratıcılık) çalışması içinde olmak zorundadır.

Her sektörde lider kurumlar o sektördeki yenilikçi/yaratıcı kurumlar olmaktadır. Hatırlarsanız 80’li yıllardaki vaka çalışmalarında Amdahl, Texas Instruments, Kodak, Devry gibi şirketleri yenilikçi şirketler olarak bildik. Ertesi dekatta ise bu kurumlar yoktu ama başkaları onların yerine gelmişti; Southwest Airlines, e-bay, University of Phoenix... Aslında sorun yeni fikir üretmekte değil yeni fikirin ardından üretime geçen yatırımcıyı bekleyen tehlike kopyacıların varlığı... Yenilikçi olarak gelen şirketlerin fikirleri, uygulamaları kısa zamanda emtia haline dönüşüyor ve aradaki fark kolayca kapanıyor.

Yenilikçilik/yaratıcılık yakın zamana kadar bir sanat gibi düşünülürdü. Sayılamaz, ölçülemez... Yenilikçilik/yaratıcılık nasıl ölçülebilir, ya da sayılabilir, ya da nasıl hedeflenebilirdi? ArGe araştırmalarının cironun belli bir yüzdesi olması, bir önceki sene yapılan patent başvurusu sayısı, bir önceki sene piyasaya sürülen ürünün toplam satış içindeki yüzdesi, ArGe bölümü çalışanlarının öneri sayıları, akademik dergilerde yayınlanan yazıların sayısı... Gerçekten bunlar inovasyon kıyası (innovation metrics) olarak kabul edilebilir mi? Hiç yoktan iyidir de, kurumun yenilikçi/yaratıcı katsayısını gösterir mi? Bunlarla yapılan benchmark daha yenilikçi/yaratıcı hale gelmemizi sağlar mı?

Yukarıda sayılanların yanısıra aşağıda gruplandırılmış olan verilen kaynak, yetkinlik, liderlik, proses kapasitesi bir başka ölçüt olarak kullanılabilir.

1. Kaynak (anapara, kabiliyet, zaman)
Anaparanın ne kadarlık bir kısmı yenilikçi etkinliklere ayrılıyor? Fikir toplama havuzu nasıl çalışıyor? Kurum içinde müteşebbis ruhlu kaç kişi var? işgücünün % ne kadarı yenilikçi projelere harcanıyor? Geçen sene piyasaya sunulan yeni ürün, hizmetler nelerdi? Geçtiğimiz 3 senede piyasaya sürülen ürün/hizmetlerden ne kadar ciro elde edildi? Yeni fırsatların sektör büyüklüğü Euro/USD olarak ne kadar olabilir?

2. Yetkinlik
Çalışma gücünün ne kadarı için yenilikçilik/yaratıcılık performans hedefidir? Inovasyon üzerine eğitim almış kaç çalışanınız var (bir fikir için Pazar potansiyelini tahmin edebilme yetkinliği)? iş alanı bilgisi ve özgün yeteneklere haiz ne kadar çalışanınız var? Kaç kişilik “Inovasyon mentor” grubunuz var? inovasyonu desteklemek için hangi teşvik mekanizmasını kullanıyorsunuz? her gün kaç adet stratejik seçenek değerlendirildi?

3.Liderlik
Üstdüzey yöneticilerinin günlük operasyon dışında ne kadarlık bir zamanını yenilikçilik/yaratıcılık üzerine harcıyor? Yöneticilerinizin % kaçı yenilikçilik/yaratıcılık konsept ve araçları üzerine eğitimli? Geçtiğimiz 5,10,20 sene içinde kurumunuzun ana iş alanı kaç kez yeniden tanımlandı? varolan iş yapış şekliniz ne kadar sıklıkla yeniden değerlendiriliyor?

4. Proses
Şirket çalışanlarının geçen 3,6,12 ayda sundukları fikirler nelerdi? Pipeline a ne kadar fikir girdi? Bu fikir havuzunda doğan başarılı fikirlerin oranı nedir? Devam eden deney ve oluşumlar nelerdir? Fikirden ticari ürün olarak gerçekleşmeye kadar olan zaman süreci nedir?

Inovasyon konusu kimi kurumlar yıllardan beri başarılı oldukları bir alandır. Onların ölçüm soruları ise yukarıdaki soruların daha rafine edilmişleri olacaktır.

Tüm bunlara baktığınız zaman kurumunuzun ne kadar yenilikçi/yaratıcı olduğunu bulabilirsiniz. Hedefleri de bunlara uygun verdiğiniz takdirde kurumunuz yenilikçi/yaratıcı kurum olma yolunda hızla ilerleyecektir.